Presidenti amerikan Donald Trump mbërriti të martën në Ankara, ku po mbahet samiti dyditor i liderëve të NATO-s. Në aeroportin “Esenboga” ai u prit nga presidenti turk Recep Tayyip Erdogan, gjë që sinjalizon menjëherë rëndësinë e jashtëzakonshme të kësaj vizite.
Pas një përshëndetjeje të ngrohtë në pistën e aeroportit, ku Trump tradicionalisht përshëndeti gardën e rreshtuar në gjuhën turke me fjalët “Merhaba asker”, liderët u drejtuan drejt kompleksit monumental presidencial në Ankara. Atje, pas ceremonisë zyrtare të mirëseardhjes, ata do të zhvillojnë një takim dypalësh “kokë më kokë”, si dhe një takim mes delegacioneve të të dyja vendeve.
Temat kryesore të bisedimeve do të jenë çështjet rajonale dhe ndërkombëtare.
Megjithatë, pas dyerve të mbyllura fshihet një marrëveshje potencialisht historike. Siç raporton The New York Times, duke cituar katër zyrtarë të lartë të administratës amerikane, Trump planifikon t’i njoftojë Erdoganit se është i gatshëm t’i lejojë Turqisë rikthimin në programin e avionëve luftarakë të avancuar me teknologji të padukshme (stealth) F-35.
Ky hap tashmë ka nxitur reagime të ashpra nga aleatët. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu deklaroi se Izraeli kundërshton me vendosmëri që Turqia të marrë avionët F-35 ose motorët për avionët e saj ushtarakë, dhe thuhet se në një bisedë të fundit telefonike i ka bërë thirrje direkte Trumpit që të heqë dorë nga ky qëllim.
Ndërsa liderët përgatiten për darkën zyrtare përpara seancës kryesore të së nesërmes në samitin e NATO-s, protokollet tashmë janë në vijim e sipër. Më herët të martën, Shefi i Shtabit të Bashkuar të Ushtrisë së SHBA-së, gjenerali Dan Caine, vizitoi “Anitkabir” – mauzoleun e Mustafa Kemal Ataturkut, themeluesit të Turqisë moderne, ku vendosi një kurorë lulesh dhe bëri nderime.
Samiti i sivjetmë i NATO-s është i fokusuar në tri pika kyçe: implementimin e rritjes së shpenzimeve për mbrojtjen (e rënë dakord vitin e kaluar në Hagë), vazhdimin dhe qëndrueshmërinë e mbështetjes ushtarake për Ukrainën, si dhe zgjerimin e ndjeshëm të kapaciteteve të industrisë së mbrojtjes të vendeve anëtare të Aleancës.
