Në fushëbetejat e Ukrainës Lindore, aty ku dikur dëgjoheshin hapat e rëndë të këmbësorisë dhe thirrjet e ushtarëve, sot dominon një zhurmë tjetër: breshëritë e pluhurit, zukatja e motorëve elektrikë dhe shpërthimet e telekomanduara. Përballë një krize të thellë të fuqisë punëtore dhe pasigurisë në mbështetjen ndërkombëtare, Kievi ka hyrë në një fazë të jashtëzakonshme të evolucionit ushtarak. Pjesë të mëdha të frontit tani menaxhohen nga karriget e lojtarëve (gaming chairs) në bunkerë nëntokësorë, ku veteranët e betejave brutale të Avdiivkës dhe Bakhmutit drejtojnë misione pa vënë këmbën në terren.
Sipas të dhënave të bëra publike, makinat pa pilot kanë kryer me dhjetëra mijëra misione që nga fillimi i vitit, duke shënuar edhe kapjen e parë të një pozicioni rus vetëm përmes robotëve tokësorë dhe dronëve zbulues.
“Vdekja e heshtur” dhe kursimi i jetëve njerëzore
Nën shkëlqimin portokalli të ventilatorëve të kompjuterit, njësitë ukrainase si “NC13” e Brigadës së Tretë Sulmuese po dëshmojnë ndryshimin radikal të llogaritjeve të luftës. Robotët me katër rrota, të pajisur me ngarkesa të mëdha eksplozivi, quhen nga robërit rusë të luftës si “vdekja e heshtur”, pasi zhurma e tyre mund të dallohet vetëm kur ndodhen më pak se 10 metra larg — brenda rrezes së shpërthimit.
Përfitimi më i madh i kësaj teknologjie nuk është thjesht efektiviteti, por eliminimi i humbjeve njerëzore në operacionet sulmuese. Komandanti i njësisë, Mykola “Makar” Zinkevych, thekson se bota e vjetër e luftës ka ndryshuar përgjithmonë:
“Atëherë, lufta ishte disi më shumë, le të jemi të sinqertë, mashkullore. Atje kishin rëndësi aftësitë e tua — sa mirë ishe stërvitur, sa i disiplinuar ishe e kështu me radhë. Tani, teknologjia vendos gjithçka. Nuk ka kthim pas.”
Llogaritjet e njësisë së tij tregojnë një realitet tronditës: mbi 164 sulme robotike, efekti i arritur do të kërkonte rreth 2,300 trupa në terren, ku statistikisht gjysma e tyre do të humbiste. Përdorimi i këtyre makinerive ka shpëtuar jetën e mbi një mijë ushtarëve ukrainas.
Inxhinierët në vijën e frontit dhe automatizimi i logjistikës
Në këtë luftë të re, heronjtë nuk mbajnë gjithmonë automatikë në duar. Gora, një 22-vjeçare e specializuar në IT, e cila iu bashkua përpjekjeve që në moshën 18-vjeçare, shpjegon se suksesi nuk qëndron te thjeshtësia e mjeteve, por te inteligjenca e rrjetit:
“Çelësi nuk janë automjetet, çelësi është mendja dhe mënyra se si e planifikojnë atë, si e lidhin komunikimin midis automjeteve, midis operatorëve.”
Sfidat mbeten të larta, veçanërisht për shkak të luftës elektronike të ashpër. Kur sistemet GPS bllokohen (falsifikohen) nga armiku, robotët lundrojnë duke përdorur imazhe të regjistruara më parë nga dronët gjatë ditës.
Përtej robotëve kamikazë, automatizimi ka përfshirë edhe mbrojtjen dhe logjistikën:
Mitralozët e rëndë robotikë, platforma me rrota që mbajnë mitralozë Browning, të afta të qëndrojnë të fshehura në pyje pa pasur nevojë për ujë apo ushqim, duke u kthyer në bazë vetëm për rimbushje municioni.
Robotët e furnizimit, mjete pa pilot që transportojnë kuti municionesh, ujë dhe ushqim në udhëtime që zgjasin deri në 10 orë drejt vijave të para, duke shmangur rrezikun e sulmeve të vazhdueshme nga dronët rusë (FPV).
Konsumimi i faktorëve njerëzorë në strofullat e frontit
Megjithatë, pasqyrimi i këtij revolucioni teknologjik nxjerr në dritë edhe koston e tmerrshme njerëzore të ushtarëve që ende qëndrojnë në llogore. Ndërsa makineritë bëjnë diferencën, mungesa e rrotacionit detyron këmbësorët të qëndrojnë me qindra ditë pa ndërprerje nën sulmet e pandalshme.
Ushtari me shenjën e thirrjes “Creepy” nga Brigada e 24-të e Mekanizuar, i cili kaloi pothuajse një vit pa u larguar nga vija e parë, përshkruan intensitetin e sulmeve të përditshme:
“Nuk mund të vazhdonim të mbushnim thasët me dhe dhe t’i shtronim. Po na mbaronin thasët. Përdorëm çfarëdo që kishim në dorë për t’u mbuluar, në mënyrë që të mos goditeshim dhe të mos vriteshim.”
Në një kohë kur Kievi synon të shkaktojë humbje masive te forcat ruse për të detyruar Kremlinin të bëjë rekrutime jopopullore, teknologjia mbetet mburoja kryesore e Ukrainës. Robotët po shndërrohen me shpejtësi nga kuriozitete të rralla në pajisje standarde të ushtrisë, duke ripërcaktuar përgjithmonë natyrën e konflikteve moderne.
/rtsh.al/
