Sipas burimeve diplomatike dhe zyrtarëve amerikanë, administrata e Presidentit Donald Trump ka përgatitur një plan për t’i ndarë shtetet anëtare të NATO-s në grupe, varësisht nga kontributi i tyre në Aleancë dhe gatishmëria për të bashkëpunuar me Uashingtonin. Ky dokument, i cili po qarkullon para vizitës së Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, në SHBA, po shihet si një mjet presioni ndaj vendeve që nuk ndjekin linjën e Trump-it.
Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, e ka bërë të qartë idenë bazë: vendet që angazhohen seriozisht do të marrin “favorizim të veçantë” nga SHBA.
- Kush janë të preferuarit? Izraeli, Koreja e Jugut, Polonia, vendet baltike dhe gjithnjë e më shumë Gjermania po shihen si aleatë model.
- Kush rrezikon? Shtetet që nuk përmbushin objektivin e ri prej 5% të BDP-së për mbrojtje ose që nuk mbështetën operacionet e fundit amerikane (si “Epic Fury” në Lindjen e Mesme).
Një diplomat u shpreh për Politico në mënyrë figurative: “Shtëpia e Bardhë ka një dokument për të pabindurit dhe të mirët, ngjashëm me listat e festave.”
Edhe pse detajet mbeten sekrete, opsionet që po shqyrtohen përfshijnë:
- Lëvizja e trupave: SHBA mund të zhvendosë ushtarët e saj nga vendet “e pabindura” drejt atyre që paguajnë më shumë dhe ofrojnë baza (si Polonia dhe Rumania).
- Shitjet ushtarake: Pakësimi i stërvitjeve të përbashkëta dhe shitjes së armatimeve për vendet që nuk bashkëpunojnë në pikat e nxehta si Ngushtica e Hormuzit.
Rumania dhe Polonia gëzojnë besimin e plotë të Trump. Polonia tashmë mbulon pothuajse të gjitha kostot për 10,000 trupa amerikane, ndërsa baza Mihail Kogălniceanu në Rumani ka kapacitete për të pritur forca shtesë. Në anën tjetër, vendet si Spanja janë nën presion të madh për shkak të shpenzimeve të ulëta për mbrojtje.
Ky plan nuk po pritet mirë nga të gjithë në Uashington. Senatori Roger Wicker dhe zyrtarë të tjerë kanë paralajmëruar se nënçmimi i aleancave dëmton interesat strategjike të vetë SHBA-së. Disa analistë dyshojnë se administrata ka kapacitet të hapë një front të ri konflikti me Europën, përderisa lufta në Ukrainë vazhdon të mbetet sfida kryesore.
