Tregjet globale të energjisë janë tronditur këtë të hënë, ndërsa çmimet e naftës bruto shënuan një rritje të menjëhershme pas raporteve për sulme të ndërsjellë mbi anijet tregtare në Ngushticën e Hormuzit, duke i çuar marrëdhëniet mes Uashingtonit dhe Teheranit në pikën më kritike të viteve të fundit.
Brenda pak orëve, kontratat e së ardhmes për naftën amerikane WTI u rritën me rreth 7%, duke u kuotuar me 89.53 dollarë për fuçi. Ndërkohë, nafta referencë ndërkombëtare Brent kërceu me 6.2%, duke arritur vlerën e 96.05 dollarëve. Analistët e CNBC paralajmërojnë se nëse tensionet nuk de-shkallëzohen, pragu prej 100 dollarësh mund të tejkalohet brenda javës.
Situata u përshkallëzua gjatë fundjavës përmes dy ngjarjeve kryesore:
- Garda Revolucionare e Iranit: Të shtunën, glisera të shpejtë hapën zjarr ndaj një tankeri në Ngushticën e Hormuzit, duke përdorur edhe projektilë të paidentifikuar.
- Ndërhyrja e SHBA-së: Të dielën, Marina Amerikane iu përgjigj tentativës së një anijeje iraniane për të thyer bllokadën detare në Gjirin e Omanit. Presidenti Donald Trump konfirmoi përmes rrjeteve sociale se marinsat kanë marrë kontrollin e anijes pas një shkëmbimi zjarri.
Warren Patterson, shef i strategjisë në bankën ING, u shpreh se shpresat për një qetësim të situatës janë zbehur.
“Ajo që dukej si de-shkallëzim po shndërrohet me shpejtësi në një eskalim të ri. Tregu po reagon me pasiguri ndaj rrezikut të mbylljes së plotë të ngushticës,” tha ai.
Pse ka rëndësi Ngushtica e Hormuzit?
Kjo pikë strategjike është rruga kryesore për rreth 20% të furnizimit botëror me naftë. Çdo bllokim apo pasiguri në këtë rajon përkthehet menjëherë në kosto më të larta të karburantit për konsumatorët globalë dhe rritje të inflacionit.
Burimi: CNBC, Reuters, Shërbimet Monitoruese.
