Liqeni Mead, rezervuari më i madh në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ka rënë në nivelin më të ulët të ujit që nga mbushja e tij rreth 90 vjet më parë, në një kohë kur kriza e zgjatur në lumin Colorado po thellohet.
Sipas të dhënave federale, niveli i ujit në rezervuarin që ndodhet në kufirin mes Arizonës dhe Nevadës, pranë Las Vegasit, të premten ishte në 317.1 metra mbi nivelin e detit. Kështu, u thye rekordi i mëparshëm i shënuar më 28 korrik 2022.
J.B. Hamby, president i Colorado River Board of California dhe anëtar i bordit të Imperial Irrigation District, përdoruesi më i madh i ujit nga lumi Colorado, ka paralajmëruar se situata është serioze.
“Është jashtëzakonisht e rëndësishme dhe jashtëzakonisht shqetësuese. Rreth 30 milionë njerëz në pellgun e lumit Colorado preken drejtpërdrejt nga rreziqet që i kanosen liqenit Mead”, tha Hamby, duke theksuar se shtetet që përdorin ujin e lumit duhet të reduktojnë konsumin.
Thatësira dhe kushtet jashtëzakonisht të thata kanë përfshirë të gjithë rrjedhën e lumit Colorado, veçanërisht burimin e tij në Malet Shkëmbore. Shkrirja e borës është një burim i rëndësishëm uji për lumin, por dimrin e kaluar në pellgun e Colorado River u regjistrua mbulesa më e ulët e borës që nga fillimi i matjeve.
Kjo po rëndon më tej mbi bujqësinë, industrinë, botën e egër dhe prodhimin e energjisë hidroelektrike, si dhe mbi rreth 40 milionë njerëz në shtatë shtete amerikane, komunitetet indigjene dhe Meksikë.
Vitet e përdorimit të tepërt të ujit, së bashku me thatësirën dhe rritjen e temperaturave, po shterojnë Liqenin Mead dhe Liqenin Powell, rezervuari i dytë më i madh në SHBA. Të dy liqenet tani ndodhen në nivelet më të ulëta të ujit në gati shtatë dekada.
Zyrtarët federalë amerikanë njoftuan se nuk do të lëshojnë ujë të ftohtë nga Liqeni Powell përmes digës Glen Canyon, në veri të Arizonës, me qëllim mbrojtjen e një lloji të rrezikuar të peshkut vendas, humpback chub, habitati i të cilit ndodhet mes dy rezervuarëve.
Autoritetet kanë paraqitur më herët edhe një propozim afatshkurtër për të parandaluar thellimin e krizës, pasi Kalifornia, Colorado, Arizona, Nevada, New Mexico, Wyoming dhe Utah nuk arritën marrëveshje për ndarjen afatgjatë të burimeve ujore gjithnjë e më të pakta.
Propozimi parashikon që shtetet e pellgut të poshtëm – Arizona, Kalifornia dhe Nevada – të reduktojnë përdorimin e ujit, me mundësinë e shkurtimeve edhe më të mëdha gjatë periudhave të thata.
Zyrtarët federalë presin që niveli i Liqenit Mead të vazhdojë të bjerë gjatë pjesës më të madhe të pjesës së mbetur të vitit.
