Komisioni Evropian (KE), bën të ditur se ka ofruar një pako për mbështetje prej 171 milionë eurosh për infrastrukturën dhe bizneset në Ballkanin Perëndimor. Por, nga këto fonde të Komisionit Evropian nuk do të përfitojë shteti i Kosovës.
Sa i përket Kosovës, zëdhënësi i KE-së, Guillaume Mercier thekson se ajo ende nuk ka përmbushur kushtet ligjore për të pranuar pagesa, pasi që ende nuk ka ratifikuar Marrëveshjen e Kredisë dhe Fondeve në kuadër të Instrumentit për Reforma dhe Rritje për Ballkanin Perëndimor.“Prandaj, Kosova nuk mund të përfitojë nga fondet e këtij instrumenti. Ne shpresojmë se kjo çështje të zgjidhet shpejt”, tha ai për REL.
Nga kjo shumë e ndarë për nxitje të zhvillimit në Ballkanin Perëndimor, 94.7 milionë euro janë të dedikuara për investime infrastrukturore, 76.3 milionë euro për mbështetjen e sektorit privat, ndërsa 2.9 milionë euro janë ndarë për katër projekte të asistencës teknike në Shqipëri dhe Bosnje e Hercegovinë.
Këto projekte janë të orientuara drejt përgatitjes së investimeve të ardhshme në sektorët e energjisë, furnizimit me ujë, inovacionit dhe kërkimit.Sipas njoftimit të KE-së, fondet e ndara për projektet infrastrukturore pritet të mobilizojnë gjithsej 263 milionë euro investime përmes shtatë projekteve në sektorë me prioritet, përfshirë digjitalizimin, energjinë e pastër, kapitalin njerëzor, transportin dhe mbrojtjen e mjedisit.
Projektet përfshijnë vendosjen e infrastrukturës së internetit me brez të gjerë në Shqipëri, përmirësimin e sistemit të transmisionit të energjisë elektrike në Maqedoninë e Veriut, si dhe ndërtimin dhe rinovimin efikas energjetik të objekteve arsimore në Maqedoni të Veriut dhe Mal të Zi.
Sipas KE-së, projektet do të zbatohen nga partnerët e Ballkanit Perëndimor në bashkëpunim me institucionet financiare ndërkombëtare.“Investimi te partnerët tanë në Ballkanin Perëndimor është thelbësor për afrimin e tyre me Bashkimin Evropian. Më shumë se dy vjet pas miratimit të Planit të Rritjes për Ballkanin Perëndimor, kemi punuar – përfshirë edhe përmes Kornizës së Investimeve për Ballkanin Perëndimor – për t’i shndërruar zotimet në veprime konkrete. Nga përmirësimi i infrastrukturës deri te forcimi i zhvillimit të biznesit, këto investime krijojnë mundësi reale për qytetarët dhe e bëjnë BE-në një realitet të prekshëm në mbarë rajonin”, tha përmes një deklarate komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos.
Paketa e re e mbështetjes përfshin kontribute investuese nga disa burime financimi të BE-së, përfshirë Instrumentin për Ndihmë të Para-Anëtarësimit (IPA), donatorët bilateralë përmes Kornizës së Investimeve për Ballkanin Perëndimor, si dhe Instrumentin për Reforma dhe Rritje.
“Paketa e sotme e financimit përfshin projekte investimi dhe projekte të asistencës teknike që u miratuan sot, duke forcuar më shumë përkushtimin e BE-së ndaj rritjes së qëndrueshme dhe ndërlidhjes rajonale në Ballkanin Perëndimor”, tha KE-ja.Pas miratimit nga Bordi Operativ i Kornizës së Investimeve për Ballkanin Perëndimor, projektet mund të kalojnë në fazën e zbatimit. Kjo nënkupton finalizimin e marrëveshjeve të nevojshme me institucionet partnere dhe përfituesit, nisjen e studimeve përgatitore për aktivitetet e asistencës teknike dhe përfundimin e procedurave të domosdoshme për realizimin e projekteve të sektorit privat. Pas përmbylljes së këtyre proceseve, mund të fillojë zbatimi i investimeve që mbështeten nga blloku.
Paketa e re e mbështetjes përfshin një paketë kontributesh investimi nga burime të ndryshme financimi të BE-së: kontribute nga Instrumenti për Ndihmë Para-Anëtarësimi (IPA III) për një projekt në Bosnjë dhe Hercegovinë, kontribute nga donatorët bilateralë të ËBIF për një projekt në Mal të Zi dhe kontribute nga Instrumenti i Reformës dhe Rritjes (RGF) për projekte në Shqipëri, Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut.
Sipas njoftimit, Plani i Rritjes për Ballkanin Perëndimor synon të integrojë partnerët e Ballkanit Perëndimor në Tregun e Përbashkët të BE-së, të përparojë bashkëpunimin ekonomik rajonal, të thellojë reformat e lidhura me BE-në dhe të rrisë ndihmën financiare për të përshpejtuar konvergjencën socio-ekonomike me BE-në. Instrumenti i Reformës dhe Rritjes për Ballkanin Perëndimor, me një zarf financiar total prej 6 miliardë eurosh për vitet 2024-2027, është instrumenti kryesor financiar i Planit, duke përkthyer progresin e reformave nga partnerët në mbështetje të prekshme. Deri më sot, 13 projekte investimi me një total prej 156 milionë eurosh janë miratuar në kuadër të Programit për Reformë dhe Rritje që nga fillimi i tij në maj 2024, transmeton KosovaPress.
Më tej huhet se Korniza e Investimeve në Ballkanin Perëndimor (ËBIF) është thelbësore në zbatimin e Programit për Reformë dhe Rritje, duke kanalizuar 3 miliardë euro në grante dhe kredi në kuadër të Programit për të mbështetur investimet prioritare në transport, energji, kapital dixhital dhe njerëzor. Përveç kësaj, ai mbështet gjithashtu zbatimin e Instrumentit për Para-Anëtarësim (IPA), që synon të ndihmojë partnerët e zgjerimit në rrugën e tyre drejt anëtarësimit në BE. I themeluar 15 vjet më parë, ËBIF është një platformë e përbashkët financiare, që bashkon Komisionin Evropian, organizatat financiare, Shtetet Anëtare të BE-së dhe Norvegjinë. Ai kontribuon drejtpërdrejt në Strategjinë Globale të Portës së BE-së.
